Geschreven door: Onno
 Fact check door: Jerry
 Laatste update: 30/12/2022

De energieprijzen worden steeds hoger. Hierdoor wordt het voor veel mensen haast onmogelijk om de vaste lasten te betalen.

Loopt jouw contract binnenkort af en wil je een nieuw energiecontract afsluiten? 

Dan vraag je je waarschijnlijk af of je de energieprijs moet vastzetten of niet. Wij bespreken in dit artikel samen met jou de mogelijke voor- en nadelen.

Benieuwd? Lees gauw verder, dan helpen wij je graag uit de brand.

Dit artikel in het kort...

  • Het lijkt verstandig om je energieprijs vast te zetten voor een jaar
  • Variabele energieprijzen rijzen de pan uit en zorgen voor onrust bij consumenten
  • Een vast contract is veiliger, maar kan bij dalende gasprijzen in je nadeel werken
  • De schommelende gasprijs zal in de komende jaren nog wel blijven

Wel of niet energieprijs vastzetten?

De keuze tussen vast of variabel is zeker nu erg lastig. Met variabele energietarieven loop je een behoorlijk risico op hoge vaste lasten.

Daarom is het verstandig om de energieprijs vast te zetten voor één jaar.

Zo bescherm je jezelf tegen stijgende energieprijzen. Maar goed: we hebben helaas geen glazen bol. Of de vaste tarieven hoger of juist lager worden komend jaar is niet zeker. Kijk wel naar het soort contract dat je wil: vastzetten kan alleen bij vaste tarieven. Bij variabele tarieven is dit niet mogelijk.

Kom je er dan toch achter dat de prijzen zijn gedaald bij je huidige leverancier? Dan zit je slechts een jaar aan het contract vast.

Gasprijs vastzetten of niet

Wanneer het jaarcontract afloopt, kan je direct overstappen. Je kan dan de prijzen vergelijken met andere leveranciers en zo de beste deal binnenhalen. En dat niet alleen! Vaak biedt een nieuwe leverancier een zogenoemde welkomstpremie.

Hiermee willen ze nieuwe klanten binnenhalen. Hierdoor krijgen de nieuwe klanten korting op het energietarief. Heb je spijt van je contract? De meeste leveranciers bieden een opzegtermijn van een maand.

Je kan binnen die maand overstappen naar een andere leverancier en een nieuw contract tekenen. De overstap wordt vaak geregeld door jouw huidige leverancier en nieuwe leverancier.


Wat houdt een vast contract in?

Moet jij voor het eerst een contract afsluiten bij een energieleverancier, of weet je eigenlijk niet wat er met een vast contract wordt bedoeld?

Dan lichten wij dit graag even toe.

Bij een vast energiecontract is er een overeenkomst voor bepaalde tijd. In deze periode zit je aangesloten bij de leverancier en mag je niet zomaar overstappen.

Wil je het contract dan toch vroegtijdig opzeggen? Dan moet je een opzegvergoeding betalen.

Dat is ook direct het grootste nadeel van een vast contract. Wanneer je vaste contract is verlopen kan je uiteraard overstappen zonder een vergoeding te betalen. Een contract kan worden afgesloten voor 1, 2, 3 tot zelfs 5 jaar. Zo'n contract kan voordelig zijn.

Je werkt namelijk met vaste energietarieven. Stijgt de prijs van gas bijvoorbeeld? Dan betaal jij alsnog hetzelfde tarief. Zeker nu zijn vaste contracten erg populair door de stijgende energieprijzen.

Een ander nadeel is dat je ook geen prijsverlaging krijgt wanneer de energieprijzen juist dalen. Dat is dus een afweging die je voor jezelf moet maken.

Wat houdt een variabel contract in?

Je kan ook kiezen voor een variabel contract met variabele tarieven. Hoeveel jij moet betalen wordt iedere maand bepaald aan de hand van de huidige situatie.

Toch zijn variabele energiecontracten tegenwoordig minder populair.

En dat is niet geheel zonder reden. Door de stijgende energietarieven ben je waarschijnlijk behoorlijk duur uit en weet je eigenlijk niet wanneer de prijs zal gaan stijgen.

Het voordeel van een variabel energiecontract is wel dat je nergens aan vastzit.

Kortom: je kan het contract iedere maand opzeggen dankzij de variabele tarieven. Wanneer jouw huidige energieleverancier dan duurder is dan andere leveranciers kan je gemakkelijk overstappen.

Worden de prijzen voor gas lager? Dan betaal jij met een variabel energiecontract ook minder geld. Het is dus misschien een risico, maar wanneer alles meezit kan je dankzij een variabel energietarief ook aardig wat geld besparen.

En dan hoef je je ook niet druk te maken om meerjarige contracten.


Waarom er variabele energietarieven zijn

Waarom bestaan die variabele tarieven eigenlijk? Is dat niet een beetje gek? Het is natuurlijk een apart verhaal dat je de ene maand meer betaalt voor precies hetzelfde verbruik dan in de andere maand.

Om te begrijpen waarom dit zo is, leggen we je eerst uit hoe de energieprijzen eigenlijk tot stand komen. En we gaan goed ons best doen om zo weinig mogelijk politiek hierin te verwerken, maak je maar geen zorgen (doe toch maar je riemen vast, voor de zekerheid.)

Allereerst: energie is een plaats- en tijdgebonden product.

Eigenlijk net een beetje als met voedsel uit de supermarkt. In sommige werelddelen is er een tekort aan voedsel, en hier gooien we juist teveel weg. Elektriciteit is niet iets wat je zomaar kan transporteren naar de andere kant van de wereld bijvoorbeeld.

Hoe langer de afstand is, hoe minder energie er uiteindelijk overblijft. Wist je wel dat 8% van alle elektriciteit verloren gaat aan alleen het transport? Dat is behoorlijk wat.

Transport van gas

Verder moet je opgewekte energie ook direct verbruiken. Je kan het niet als een bord pasta nog een dagje bewaren in de koelkast. En daar schuilt het probleem, want het dumpen van energie kost geld.

Verder zijn de vraag en het aanbod aan energie niet in balans. Er is namelijk meer energie nodig dan dat er beschikbaar is. En dat zorgt voor schaarste.

Hoe meer schaarste, hoe duurder het product. Dat is vergelijkbaar aan een exclusief paar sneakers bijvoorbeeld. Omdat er slechts een paar van zijn moet je de hoofdprijs betalen.

Nou is er van energie natuurlijk meer, maar helaas niet altijd genoeg. Daar komt dan ook nog bij dat bij duurzame energiebronnen als windmolens alleen energie opgewekt wordt wanneer het waait.

Hierdoor is er soms een overschot van energie en een tekort bij een hoge vraag. Hierdoor moeten energiebedrijven vaak uit eigen portemonnee dit overschot zien kwijt te raken. En dit berekenen ze door in de prijs die jij uiteindelijk moet betalen.

Hierdoor kan de prijs dus behoorlijk verschillen. En daardoor krijg jij als consument te maken met variabele energietarieven.

Nou, dat viel wel mee, toch?


Waarom de energieprijzen zo snel stijgen

Inmiddels ben jij een expert in variabele energieprijzen. Nou ja, bijna dan. Er mist nog één essentieel onderdeel.

Je wordt er in het nieuws de afgelopen tijd dagelijks mee geconfronteerd: de energieprijzen bereiken keer op keer weer een hoogtepunt. Zelfs zo erg, dat de prijzen op een gegeven moment 20 keer zo duur waren als 'normaal'.

Waarom is dit zo? 

Er lijkt haast geen rem meer op te zitten. Hiervoor moeten we terug naar oktober 2021.

Gas en stroom wordt door Nederland ingekocht via de beurs. De beurs is net als bij de aandelenmarkt bijvoorbeeld afhankelijk van vraag en aanbod. Ook wordt de beurs beïnvloedt door belangrijke gebeurtenissen in de wereld zoals de coronamaatregelen.

Prijsstijging van energie

Toen Nederland uit lockdown ging, nam het verbruik en de vraag dus toe. Ook niet zo gek, aangezien alle winkels en restaurants weer open konden. 

Maar goed, de prijs was toen nog niet zo hoog als nu. De vaste leveringskosten werden behoorlijk duur dankzij de oorlog in Oekraïne. In februari van 2022 besloot Rusland in de aanval te gaan. En dat zorgde voor een stijging in de kosten.

Europa, en dus ook Nederland, legden sancties op aan Rusland. Dit in de hoop dat Rusland zich terug ging trekken. Helaas was dat niet het geval.

En voor wie het nog niet weet: veel van ons gas komt uit Rusland. 

Poetin besloot daarom de gaskraan steeds verder dicht te knijpen waardoor er minder gas beschikbaar is.

Gevolg: extreem hoge energieprijzen.

Overstappen naar een andere energieleverancier had ook geen zin omdat ze allemaal met hetzelfde probleem zaten. En dat probleem is er nu nog. De komende winter wordt naar verwachting behoorlijk zwaar als Rusland de gaskraan nóg verder dicht gaat draaien.

En dat is behoorlijk dramatisch. 

Veel huishoudens kunnen de prijzen niet meer betalen door een hoger tarief. De energiemarkt staat op knappen en de overheid probeert van alles te doen om de prijzen de kop in te drukken.

Kortom: de prijzen stijgen en jij bent als consument hier de dupe van. Hoeveel last je hiervan hebt, verschilt per persoonlijke situatie.

Maar vorig jaar waren de prijzen toch echt een stuk lager. De vaste energietarieven liggen voor nieuwe contracten dus ook een stuk hoger. De energietarieven vast zetten is dus erg riskant, maar misschien de moeite waard. 


Over de auteur Onno

Mijn naam is Onno en ik ben een van de oprichters van ThinkRich.nl. Ik heb op mijn 18e verjaardag voor het eerst een aandeel gekocht en beleg sindsdien al jaren in aandelen, obligaties en ETF’s bij verschillende banken en brokers. Omdat ik het leuk vind om mensen hierover te informeren, schrijf ik over alles wat jij moet weten om te beginnen met beleggen. In mijn artikelen geef in duidelijke taal uitleg over de beurs, soorten beleggingen en manieren waarop jij meer uit je vermogen kunt halen.

Andere bekeken ook:

>